Sprzątanie metastron – co to i po co?

W rozmowach z autorami i czytelnikami Wikipedii wielokrotnie poruszałem temat sprzątania metastron, ale za każdym razem musiałem wszystko tłumaczyć od początku. I nigdy właściwie nie tłumaczyłem od początku…

Dawno, dawno temu, zanim Windows 7 ujrzał światłość dnia, Wikipedia była młodą encyklopedią. Artykułów nie było siła. Te, które były, nie były rozwinięte. Człek czytał hasło, widział, że nie obfitowało w informacje, klikał edytuj, edytował, zapisywał… Wiedział więcej, niźli Wikipedia. Mógł od siebie sporo dać. Nagradzano go za liczbę haseł.

W rozwijaniu Wikipedii nie przeszkadzał mu wikikod (bo jeszcze nie było go tak wiele), nie przeszkadzały mu szczegółowe zasady (np. encyklopedyczności piłkarzy – „cóż to jest?” – spytasz, jeśliś czytelnikiem Wikipedii).

Metastrony (przestrzenie Wikipedia, Szablon, Kategoria, Pomoc, MediaWiki, Plik) były pisane w razie potrzeby, by odpowiedzieć na konkretne pytanie. Nie miały tworzyć spójnej całości. Mogły się dublować.

I społeczność wikipedystów była młoda… O serwisach społecznościowych słyszało mało które ucho. Nie było facebooka, nie było naszej klasy! Kiedy człek chciał co z siebie dać komputerowi, poznać ludzi, przy okazji coś spotworzyć – edytował Wikipedię. Ludzie się mniej znali. Tryskali pozytywną energią, byli dla siebie mili, pomocni, byli zauroczeni  pierwszym wrażeniem. Nikt nie mógł rzec: „jestem sędziwym wikidinozaurem”. Nie było rady starszych, którazy skostnieli, zapomniwszy swoich pierwszych kroków. Nie było tylu grup uprawnień. Po wykonaniu kilku edycji człek dostawał wiadomość od człeka innego, napisaną własnymi rękoma od pierwszego do ostatniego znaku.

Wielu spośród tych, którzy wchodzili na strony Wikipedii, zostawało użytkownikami. Łatwo dołączali do społeczności wikipedystów. Między czytelnikiem Wikipedii, potencjalnym wikipedystą i wikipedystą były tak małe różnice, że wstawiono tam znaki równości. Okazało się, że skoro każdy może być wikipedystą, to pisaliśmy doń, jakby już nim był. A wygląd był stary, Vectora nie stało jeszcze. Tak więc Wikipedia:Promocja pisana była wikipedystom i odpowiadała na pytanie, jak promować Wikipedię.

A jak jest dziś?

Stawianie na ilość przeszło w stawianie na jakość. Mamy prawie milion artykułów, a wiele z nich jest nad podziw rozwiniętych. Kenraiz zwraca uwagę, że często można przeczytać „o sportowcach z Nauru, lekarzach z XIX-wiecznej Odessy, gryzoniach z pampasów i innych okrętach japońskich”.

Często kiedy zachęcam znajomych do edytowania, pytają mnie: „no dobrze, ale co mogłabym (mógłbym) dopisać, skoro Wikipedia wie tak dużo? Przecież nie mam profesorskiej wiedzy.” Przecież lepiej jest siedzieć na Facebooku albo obejrzeć film.

A kiedy już czytelnik się przełamie, kliknie „edytuj” – padnie rażony gradem znaczników wikikodu: hordy klamerek, nawałnice potrójnych apostrofów. A kiedy czytelnik już kliknie „zapisz”, wikipedyści zagrają z nim w rosyjską ruletkę podając wiele niezrozumiałych, nieznanych argumentów: zdublował temat, art jest nieency, naruszył PA, NPOV, NOR, WER, LZ, CWNJ, LICHO-WIE-CO-JESZCZE albo ostatecznie… wszystko w porządku.

Trudno coś od siebie dodać, wolność edytowania została ograniczona, wkład niezalogowanych lub nowicjuszy może zostać szybko usunięty, wycofany, anulowany.

Społeczność? Wyspecjalizowała się. Każdy lubi swoją działkę, chętnych do pomocy nie jest wielu. Lepsze poznanie – większe rozczarowanie, więc na przykład po co się nawzajem chwalić? Rozszerzenie WikiLove? A fe! Newbie coś skrobnął? Wyślę mu testa, przecież nie chce mi się pisać swoimi słowami! A potem obrażę się za to, co o adminach wypisują w gazetach i w Internecie…

Czym więc jest sprzątanie metastron?

  • Jest wychodzeniem z otwartymi ramionami do czytelników i nowicjuszy.
  • Jest delikatnym rozróżnianiem wyżej wymienionych grup, bo nie każdy wie, że zostanie wikipedystą, będąc jeszcze tylko czytelnikiem.
  • Jest bitwą o czas i energię internautów.
  • Jest tworzeniem Wikipedii łatwej w obsłudze.
  • Jest pisaniem metastron takich, jakich chcą czytelnicy i nowicjusze, a nie takich, jakie my sobie samym chcemy napisać.
  • Jest odświeżaniem wyglądu, bo od 2008 roku w dziedzinie cyfrowego designu nastąpił wielki postęp, a jak nas widzą, tak nas piszą.
  • Jest pisaniem pomocy przyjaznej nowemu użytkownikowi.
  • Jest rugowaniem języka zaawansowanych wikipedystów ze stron, które czytają nie tylko zaawansowani.
  • Jest upodabnianiem, standaryzowaniem, tworzeniem schematów, by łatwiej było trafić na dowolną metastronę.
  • Jest ograniczaniem liczby metastron, by łatwiej je było zapamiętać i łatwiej się w nich poruszać.
  • Jest tworzeniem nawigacji, by prysło wrażenie, że metastron „musi być baaardzo wiele”.
  • Jest scalaniem podobnych szablonów, by łatwiej je było wykorzystać.
  • Jest integracją metastron, by daną rolę pełniła tylko jedna – ale równocześnie kompleksowo opisywała zagadnienie.
  • Jest koordynowaniem wikiprac, by wikipedystom łatwiej przychodziło edytowanie przestrzeni głównej.
  • Jest archiwizowaniem metastron, by stare, niepotrzebne linki nie śmieciły pamięci tym, którzy ich nie szukają.
  • Jest przygotowywaniem gruntu pod napisanie i opublikowanie podręcznika edytowania Wikipedii.

(Lista nie jest zamknięta. Być może będę ją jeszcze zmieniał.)

I tym właśnie się zajmuję. I błagam: zaawansowani wikipedyści, pomóżcie w zmienianiu Wikipedii! Czytelnicy: mówcie, co jeszcze możemy Wam zmienić!

Po co to wszystko? Bo Wikipedia jest najwyżej sumą wiedzy jej autorów, zmniejszoną o dodatkowe ograniczenia, np. wewnętrzne zasady. Jeżeli chcemy, żeby Wikipedia się rozwijała (a przecież chcemy) to musimy robić wszystko, żeby suma wiedzy wikipedystów była jak największa, czyli żeby wikipedystów było coraz więcej.

Reklamy

3 thoughts on “Sprzątanie metastron – co to i po co?”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s