Encyklopedyczność. Enigma wikipedystów.

En-cy-klo-pe-dy-czność. Co znaczy ten wytrych słowny, za pomocą którego szajka administratorów blokuje rozwój Wikipedii? Znaczenie tego trudnego, potoczystego słowa, wzięto z 12. wydania słownika nowomowy i znają je tylko anonimowi członkowie Wewnętrznej Partii… polskiej partii. W angielskiej Wikipedii nie ma encyklopedyczności!

Nic bardziej mylnego. Postaram się wytłumaczyć jak najprościej.  Encyklopedyczność (dalej: E, żeby nie pisać za dużo) to cecha, która zapewnia artykułowi przetrwanie w Wikipedii. Jest dyskusyjna i nie ma na nią uniwersalnej recepty. E to cecha aktualnej postaci artykułu, a nie opisywanego obiektu. E funkcjonuje we wszystkich Wikipediach (w anglojęzycznej też), a różnice są konsekwencją autonomii każdej Wikipedii.

Przykład dotyczy biogramu, ale schemat można stosować w innych przypadkach.

Rozważmy sytuacje:

1. Jaś Kowalski, osoba bez znaczenia dla świata, autor hasła podał dowody jego znaczenia
2. Jaś Kowalski (ten sam) autor nie podał dowodów…
3. Jan Kowalski, ktoś b. ważny, autor podał dowody…
4. Jan Kowalski (ten sam), autor nie podał dowodów…

Punkt 1. zawiera sprzeczność, może być wygłupem, np. przypisywanie Jasiowi elementów biografii Napoleona. Hasło jest usuwane, kiedy wikipedyści spostrzegą się, że treści zaprezentowane jako fakty, faktami nie są.
Punkt 2. nie zawiera kłamstw, jest często wygłupem czy eksperymentem, gdy np. dziecko chce zaistnieć w internecie. Nie ma dowodów, więc hasło znika. Czasem po jednostkowej decyzji administratora, czasem po dyskusji. Tryb regulują spisane zasady.
Punkt 3. przyjmujemy artykuł.
Punktu 4. nie przyjmujemy: nie dlatego, że Jan Kowalski jest nikim, tylko dlatego, że na podstawie danego artykułu nie możemy powiedzieć inaczej. I znów tryb usunięcia regulują spisane zasady.

Trzeba pamiętać o dwóch kwestiach:

a) Wikipedia nie jest źródłem pierwotnym („jest tak, BO tak mówi Wikipedia”), tylko wtórnym („jest tak, WIĘC tak mówi Wikipedia”). Skąd wiemy, jak jest? Bo do hasła autor dodaje źródła, na podstawie których pisał hasło. Weryfikowalne źródła, czyli takie, które można sprawdzić – źródła pisane. Mówione odpadają (no chyba, że są nagrane i dostępne).

b) Wikipedia jest polskojęzyczna, nie polska. To znaczy, że przydałoby się, żeby „udowodnione znaczenie” nie ograniczało się do podwórka na jednym z tysięcy polskich osiedli. Stąd gatunki zwierząt czy roślin, elementy geograficzne są E (wszyscy na świecie muszą uznać, że Ingerophrynus gollum czy Sudan istnieją), a nie wszyscy ludzie, pojedyncze obiekty są E (nie każdy Koreańczyk Kim i nie każdy pies Burek).  A to, że polskojęzyczna Wikipedia skupia się na sprawach polskich, to naturalne.

I ostatnia sprawa: jakie weryfikowalne źródła wystarczą, aby potwierdzić E? Czy może być to Kwejk, Facebook, Panorama firm? Otóż nie. Są odrębne (niewyczerpujące) zasady dotyczące źródeł. Niedopowiedziane kwestie regulują (dyskutując, nie pojedynczo) sami wikipedyści. Spierają się inkluzjoniści („to hasło jest E, bo dla kogoś to jest ważne, a źródła są”) z delecjonistami („no co wy, hasło podwórkowe w światowej encyklopedii??”)

Mam nadzieję, że cokolwiek wyjaśniłem. Wątpliwości chętnie wyjaśnię.

Reklamy

2 thoughts on “Encyklopedyczność. Enigma wikipedystów.”

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s